https://jari.ucoz.com/ Sun, 08 Jul 2012 23:00:40 GMT uCoz Web-Service <span style="font-size:12pt;">MGM-31 Pershing</span> <br /><br /> <img src="http://www.kapyar.ru/photo/pershing1.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> <div align="left"><span style="font-size:11pt;">1975 წელს ბირთვული შეიარაღების თვალსაზრისით ნატომ დაკარგა უპირატესობა საბჭოთა კავშირზე</span> ( <a class="link" href="http://jari.ucoz.com/NUKES.png" rel="nofollow" target="_blank"><span style="font-size:11pt;">იხილეთ გრაფიკი</span></a> )<span style="font-size:11pt;">ხოლო საბჭოთა კავშირის შეიარაღებაში პიონერის ტიპის რაკეტებს გამოჩენით საქმე უფრო გართულდა. ნატოს პასუხმაც არ დააყოვნა და 1979 წლის 12 დეკემბერს ნატომ ევროპაში დამატებით 572 ბირთვული რაკეტა განათავსა. 464 ხომალდებზე, ხოლო 108 პერშინგ 2 ტიპის რაკეტები (MGM-31 Pershing) კი ხმელეთზე. სახომალდო რაკეტებიდან 160 განთავსდა ინგლისში, 96 დასავლეთ გერმანიაში, 112 იტალიაში, 48-48 კი ბელგიასა და ჰოლანდიაში. ასრვავე პერშინგის რაკეტა დასავლეთ გერმანიაში იყო დისლოცირებული. <br /><br /> პირველი პერშინგის ტიპის რაკეტა (საცდელი ეგზემპლარი) გაისროლეს 1960 წლის 25 თებერვალს, ხოლო ფრენის 2-ივე საფეხური 1962 წლის იანვარიში გამოიცადეს. ტრანსპორტირებისათვის გამოიყენებოდა M474 ტიპის მუხლუხოებიანი მანქანა. თითოეულ ოცეულში შედიოდა 4 ასეთი მანქანა. რაკეტის დასამიზნებლად გამოიყენებოდა AN/TRC-80 ტიპის სისტემა, რომელიც კომპანია Collins Radio Company-იმ პერშინგისათვის დაამზადა. რაკეტის ძირითადი ამოცანა ბირთვული ომის დაწყების შემთხვევაში დროულად საპასუხო დარტყმის მიყენება იყო. პიონერის მსგავსად <br /> პერშინგიც მოძრავ შასიზე იყო დაყენებული მაგრამ მას თ... <span style="font-size:12pt;">MGM-31 Pershing</span> <br /><br /> <img src="http://www.kapyar.ru/photo/pershing1.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> <div align="left"><span style="font-size:11pt;">1975 წელს ბირთვული შეიარაღების თვალსაზრისით ნატომ დაკარგა უპირატესობა საბჭოთა კავშირზე</span> ( <a class="link" href="http://jari.ucoz.com/NUKES.png" rel="nofollow" target="_blank"><span style="font-size:11pt;">იხილეთ გრაფიკი</span></a> )<span style="font-size:11pt;">ხოლო საბჭოთა კავშირის შეიარაღებაში პიონერის ტიპის რაკეტებს გამოჩენით საქმე უფრო გართულდა. ნატოს პასუხმაც არ დააყოვნა და 1979 წლის 12 დეკემბერს ნატომ ევროპაში დამატებით 572 ბირთვული რაკეტა განათავსა. 464 ხომალდებზე, ხოლო 108 პერშინგ 2 ტიპის რაკეტები (MGM-31 Pershing) კი ხმელეთზე. სახომალდო რაკეტებიდან 160 განთავსდა ინგლისში, 96 დასავლეთ გერმანიაში, 112 იტალიაში, 48-48 კი ბელგიასა და ჰოლანდიაში. ასრვავე პერშინგის რაკეტა დასავლეთ გერმანიაში იყო დისლოცირებული. <br /><br /> პირველი პერშინგის ტიპის რაკეტა (საცდელი ეგზემპლარი) გაისროლეს 1960 წლის 25 თებერვალს, ხოლო ფრენის 2-ივე საფეხური 1962 წლის იანვარიში გამოიცადეს. ტრანსპორტირებისათვის გამოიყენებოდა M474 ტიპის მუხლუხოებიანი მანქანა. თითოეულ ოცეულში შედიოდა 4 ასეთი მანქანა. რაკეტის დასამიზნებლად გამოიყენებოდა AN/TRC-80 ტიპის სისტემა, რომელიც კომპანია Collins Radio Company-იმ პერშინგისათვის დაამზადა. რაკეტის ძირითადი ამოცანა ბირთვული ომის დაწყების შემთხვევაში დროულად საპასუხო დარტყმის მიყენება იყო. პიონერის მსგავსად <br /> პერშინგიც მოძრავ შასიზე იყო დაყენებული მაგრამ მას თავისი საბჭოთა ანალოგეისაგან განსხვავებით ერთი მინუსი ჰქონდა. მისი მოქმედების რადიუსი მხოლოდ 740 კილომეტრი იყო, რაც საშუალებას იძლეოდა საბჭოთა კავშირის მიმართ გასროლა მხოლოდ მასთან ახლოს მყოფი ტერიტორიიდან, ანუ ევროპიდან მომხდარიყო. ეს მაშინ როდესაც საბჭოთა რაკეტების ევროპასაც "ფარავდნენ" და ამერიკასაც წვდებოდნენ. <br /> 1969 წელს პერშინგის მოდერნიზებული ვერსიები Pershing IA გამოჩნდა ამერიკის არმიაში. მას ახალი საკომუნიკაციო სისტემები ჰქონდა, შემცირებული იყო სტარტისათვის მოსამზადებელი დრო . ყველა ბატალიონში რაკეტების რაოდენობა ძველთან შედარებით რამდენჯერმე გაიზარდა (ადრე 8 - 36 შემდგომ). საბოლოო ჯამში სულ დამზადდა 754 რაკეტა, აქედან 180 ევროპაში განთავსდა. ევროპაში განთავსუბულ რაკეტებს იმ ქვეყნის სამხედრო მოსამსახურეები მართავდნენ, მაგრამ ბირთვულ ქობინები ამერიკის საკუთრება იყო და პირთვული ქობინებით დატვირთული რაკეტების გაშვება ამერიკის ნებართვის გარეშე აკრძალული იყო. <br /><br /> 1973 წელს მუშაობა დაიწყო პერშინგ-2-ზე. მისი მთავარი ამოცანა პირველის მსგავსი იყო, მაგრამ ქობინი სხვანაირი უნდა ჰქონოდა. საპასუხო დარტყმებისათვის გათვლილი 400 კილოტონიანი რაკეტა დიდი სიმძლავრის იყო. სამხედროებს სჭირდებოდათ უფრო მცირე სიმძლავრის, მაგრამ ზუსტი ბირთვული რაკეტა. ახალ რაკეტას W86 ტიპის ქობინი დაუყენეს, რომელის აფეთქების ძალა 5-50 კილოტონებში მერყეობდა. გაიზარდა მოქმედების რადიუსიც. მართალია იგი პიონერსა და ტოპოლს ვერ უტოლდებოდა, მაგრამ 740 კილომეტრთან შედარებით მოქმედების 1400 კილომეტრიანი რადიუსი რაკეტის ამოცანიდან გამომდინარე სრულიად დამაკმაყოფილებელი იყო. <br /> SALT II - ის გამო (სტრატეგიული იარაღის შემცირება, მოლაპარაკება, რომელიც მიმდინარეობდა აშშ-სა და სსრკ-ს შორის) ბირთვული იარაღსათვის ახალი გამშვები დანადგარის შექმნა აკრძალული იყო და ამიტომ გამშვებ მანქანად კვლავ M474 რჩებოდა. <br /><br /> სწორედ ეს რაკეტები განათავსა აშშ-მ ევროპაში.</span> </div> <br /><br /> <!--BBvideo--><span id="scr03Wi1sO0t1"></span><script type="text/javascript">_uVideoPlayer({'url':'http://www.youtube.com/watch?v=GvKAdXAvoCA&feature=related','width':'425','height':'355'},'scr03Wi1sO0t1');</script><!--/BBvideo--> https://jari.ucoz.com/news/tsivi_omi_amerik'uli_birtvuli_rak'et'ebi/2012-07-09-2702 სტატიები jari https://jari.ucoz.com/news/tsivi_omi_amerik'uli_birtvuli_rak'et'ebi/2012-07-09-2702 Sun, 08 Jul 2012 23:00:40 GMT <!--IMG1--><img alt="" style="margin:0;padding:0;border:0;" src="http://jari.ucoz.com/_nw/26/54766491.jpg" align="" /><!--IMG1--> <br /><br /> 22 ივნისს სირიის მიერ თურქეთის სამხედრო-საჰაერო ძალების თვითმფრინავის ჩამოგდება გახდა საბაბი იმისა, რომ NATO-ს წევრი თურქეთი ალიანსისგან ითხოვს სირიის თავზე არასაფრენი ზონის გამოცხადებას, როგორც ეს ლიბიის შემთხვევაში მოხდა. <br /><br /> ასადის რეჟიმი დასავლეთს უკვე ყელზე ადგას და რომ არა რუსეთისა და ჩინეთის საწინააღმდეგო პოზიცია, ჩრდილოატლანტიკური ალიანსი დიდი ხნის წინ დაიწყებდა წერტილოვან საჰაერო დარტყმებს პრეზიდენტ ასადის რეზიდენციებსა და სირიის სტრატეგიული მნიშვნელობის ობიექტებზე. <br /><br /> ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ NATO-ს შესაძლო საჰაერო ოპერაციას უეჭველად მხარს დაუჭერს თურქეთის, იორდანიის, საუდის არაბეთისა და შეიძლება - ერაყის ხელისუფლებაც. ისრაელი სირიის წინააღმდეგ ბრძოლაში აშკარად არ ჩაებმება, მაგრამ უდავოა, თელ-ავივს ხელს აძლევს იმ მეზობელი ქვეყნის დასუსტება, რომელთანაც დღემდე "ცივი ომის" მდგომარეობაში იმყოფება. <br /><br /> ერთადერთი ქვეყანა, რომელიც კბილებით დაიცავს ბაშარ ასადის რეჟიმს, ირანია. თეირანში კარგად აცნობიერებენ, რომ სანამ სირიაში სამოქალაქო ომი მიმდინარეობს და დასავლეთს პრეზიდენტ ასადის პრობლემა ვერ მოუგვარებია, აშშ ირანისთვის ვერ მოიცლის. <br /><br /> ცნობილია სცენარიც, თუ როგორ შეიძლება იმოქმედონ დასავლეთის კოალიციურმა ძალებმა სირიის ხელისუფლების წინააღმდეგ: წერტილოვანი საჰაერო დარტყმები განხორციელდება სირიის საჰაერო თავდაცვის სისტემების, აეროდრომების, საკომუნიკაციო საშუალებების გასანადგურებლად და თუ გაუმართლ... <!--IMG1--><img alt="" style="margin:0;padding:0;border:0;" src="http://jari.ucoz.com/_nw/26/54766491.jpg" align="" /><!--IMG1--> <br /><br /> 22 ივნისს სირიის მიერ თურქეთის სამხედრო-საჰაერო ძალების თვითმფრინავის ჩამოგდება გახდა საბაბი იმისა, რომ NATO-ს წევრი თურქეთი ალიანსისგან ითხოვს სირიის თავზე არასაფრენი ზონის გამოცხადებას, როგორც ეს ლიბიის შემთხვევაში მოხდა. <br /><br /> ასადის რეჟიმი დასავლეთს უკვე ყელზე ადგას და რომ არა რუსეთისა და ჩინეთის საწინააღმდეგო პოზიცია, ჩრდილოატლანტიკური ალიანსი დიდი ხნის წინ დაიწყებდა წერტილოვან საჰაერო დარტყმებს პრეზიდენტ ასადის რეზიდენციებსა და სირიის სტრატეგიული მნიშვნელობის ობიექტებზე. <br /><br /> ასადის რეჟიმის წინააღმდეგ NATO-ს შესაძლო საჰაერო ოპერაციას უეჭველად მხარს დაუჭერს თურქეთის, იორდანიის, საუდის არაბეთისა და შეიძლება - ერაყის ხელისუფლებაც. ისრაელი სირიის წინააღმდეგ ბრძოლაში აშკარად არ ჩაებმება, მაგრამ უდავოა, თელ-ავივს ხელს აძლევს იმ მეზობელი ქვეყნის დასუსტება, რომელთანაც დღემდე "ცივი ომის" მდგომარეობაში იმყოფება. <br /><br /> ერთადერთი ქვეყანა, რომელიც კბილებით დაიცავს ბაშარ ასადის რეჟიმს, ირანია. თეირანში კარგად აცნობიერებენ, რომ სანამ სირიაში სამოქალაქო ომი მიმდინარეობს და დასავლეთს პრეზიდენტ ასადის პრობლემა ვერ მოუგვარებია, აშშ ირანისთვის ვერ მოიცლის. <br /><br /> ცნობილია სცენარიც, თუ როგორ შეიძლება იმოქმედონ დასავლეთის კოალიციურმა ძალებმა სირიის ხელისუფლების წინააღმდეგ: წერტილოვანი საჰაერო დარტყმები განხორციელდება სირიის საჰაერო თავდაცვის სისტემების, აეროდრომების, საკომუნიკაციო საშუალებების გასანადგურებლად და თუ გაუმართლათ, საჰაერო დაბომბვით შეეცდებიან ბაშარ ასადის ლიკვიდაციასაც, მაგრამ ამისთვის საჭიროა იმის ცოდნა, თუ როგორია დღეს სირიის საჰაერო თავდაცვის სისტემა, რა მიმართულებებიდან და რა სიმაღლეებზე შეუძლიათ სირიის რადიოლოკატორებს საჰაერო სამიზნეების აღმოჩენა, რა საზენიტო საშუალებები (საზენიტო-სარაკეტო და საზენიტო არტილერია) აქვს ასადის რეჟიმს და ა.შ. <br /><br /> ჩვენ მხოლოდ ვარაუდი შეიძლება გამოვთქვათ იმის თაობაზე, რომ 22 ივნისს ჩამოგდებული თურქული "ფანტომი" სწორედ სირიის საჰაერო თავდაცვის სისტემის საშუალებების გამოვლენას ცდილობდა. <br /> ჩვენს ვარაუდს აძლიერებს ის გარემოებაც, რომ თურქული "ფანტომი" RF-4E მოდიფიკაციის, ანუ სადაზვერვო ვარიანტი გახლდათ. სხვათა შორის, თავად თურქეთის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ "ფანტომის" ფრენა იყო თავად თურქული საჰაერო სისტემის ერთგვარი ტესტირება, ანუ მიმდინარეობდა ვარჯიში, დროულად აღმოაჩენდნენ თუ არა დაბალ სიმაღლეზე სწრაფად მფრენ რეაქტიულ თვითმფრინავს. <br /> სირიის საჰაერო სივრცეში შეჭრილი თურქული "ფანტომის" მთავარი ამოცანა შეიძლება ყოფილიყო იმ სირიული ახალი რადიოლოკატორების მუშაობის პარამეტრების დაფიქსირება, რომლებიც რუსეთმა ბოლო დროს მიაწოდა ბაშარ ასადის რეჟიმს. https://jari.ucoz.com/news/chamogdebuli_pant'omi_da_siriaze_sahaero_shet'evisatvis_mzadeba/2012-07-03-2696 ახალი ამბები falcona https://jari.ucoz.com/news/chamogdebuli_pant'omi_da_siriaze_sahaero_shet'evisatvis_mzadeba/2012-07-03-2696 Tue, 03 Jul 2012 05:05:55 GMT <img src="http://farm2.static.flickr.com/1287/4592292269_507970a8d9.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> ნაწილი მეორე - საბჭოთა ბირთვული რაკეტები - სატანა <br /><br /> P-36 (ინგლისურად R-36, ნატოს კლასიფიკაციით SS-18 Satan - სატანა) ყველაზე ძლიერი საბჭოთა ბირთვული რაკეტა. თავდაპირველ ვარიანტი იყო <b>8K67</b> ნატოს კლასიფიკაციით <b>SS-9 Scarp</b>. შემდეგი ვერსია <b>R-36M</b> კი ნატოს კლასიფიკაციით <b>SS-18 Satan</b>. ამერიკელი ანალიტიკოსების აზრით ეს რაკეტა საბჭოთა კავშირს აძლევდა შესაძლებლობას მიეღწია ამერიკის ტერიტორიაზე ისე, რომ ამერიკულ რაკეტსაწინაღმდეგო სისტემას ვერაფერი მოემოქმედებინა. სანატას ტიპის რაკეტას შეუძლია ავიდეს კოსმოსში, იქ დაიშალოს და მოწინააღმდეგის თავზე 10 ცალი ბირთვული ბომბი (ქობინი) ჩამოეგდო. თითოეულის აფეთქების ძალა საშუალოდ 20 მეგატონა, ანუ 20 000 კილოტონა - 2.5-ჯერ უფრო ძლიერია აფეთქების ძალა ვიდრე ტოპოლის ტიპის რაკეტის აფეთქებისას. <br /><br /> R-36 (SS-9 Scarp) <br /> <i>ვარიანტი პირველი</i> - მიჰქონდა ერთი ბირთვული ქობინი, სიმძლავრე - 18 მეგატონა. <br /> <i>ვარიანტი მეორე</i> - მიჰქონდა ერთი ბირთვული ქობინი, სიმძლავრე - 25 მეგატონა. <br /> <i>ვარიანტი მესამე</i> - ჩაფიქრებული იყო როგორც რაკეტა, რომლიც კოსმოსში - დაბალ ორბიტაზე მიფრინავდა - არ შექმნილა. <br /> <i>ვარინტი მეოთრე</i> - მიჰქონდა 3 ცალი ბირთვული ქობინი. <br /><br /> R-36M (SS-18) <br /> <i>ვარიანტი პირველი</i>: აქვს ერთი ბირთვული ქობინი სიმძლავრით 18-25 მეგატონა <br /> <i>ვარიანტი მეორე</i>: აქვს 8 ბირთვული ქობინი სიმძლავრე 0,5-1,5 მეგატონა <br /> <i>ვარიანტი მესამე</i>: პირვერლი ვარიან... <img src="http://farm2.static.flickr.com/1287/4592292269_507970a8d9.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> ნაწილი მეორე - საბჭოთა ბირთვული რაკეტები - სატანა <br /><br /> P-36 (ინგლისურად R-36, ნატოს კლასიფიკაციით SS-18 Satan - სატანა) ყველაზე ძლიერი საბჭოთა ბირთვული რაკეტა. თავდაპირველ ვარიანტი იყო <b>8K67</b> ნატოს კლასიფიკაციით <b>SS-9 Scarp</b>. შემდეგი ვერსია <b>R-36M</b> კი ნატოს კლასიფიკაციით <b>SS-18 Satan</b>. ამერიკელი ანალიტიკოსების აზრით ეს რაკეტა საბჭოთა კავშირს აძლევდა შესაძლებლობას მიეღწია ამერიკის ტერიტორიაზე ისე, რომ ამერიკულ რაკეტსაწინაღმდეგო სისტემას ვერაფერი მოემოქმედებინა. სანატას ტიპის რაკეტას შეუძლია ავიდეს კოსმოსში, იქ დაიშალოს და მოწინააღმდეგის თავზე 10 ცალი ბირთვული ბომბი (ქობინი) ჩამოეგდო. თითოეულის აფეთქების ძალა საშუალოდ 20 მეგატონა, ანუ 20 000 კილოტონა - 2.5-ჯერ უფრო ძლიერია აფეთქების ძალა ვიდრე ტოპოლის ტიპის რაკეტის აფეთქებისას. <br /><br /> R-36 (SS-9 Scarp) <br /> <i>ვარიანტი პირველი</i> - მიჰქონდა ერთი ბირთვული ქობინი, სიმძლავრე - 18 მეგატონა. <br /> <i>ვარიანტი მეორე</i> - მიჰქონდა ერთი ბირთვული ქობინი, სიმძლავრე - 25 მეგატონა. <br /> <i>ვარიანტი მესამე</i> - ჩაფიქრებული იყო როგორც რაკეტა, რომლიც კოსმოსში - დაბალ ორბიტაზე მიფრინავდა - არ შექმნილა. <br /> <i>ვარინტი მეოთრე</i> - მიჰქონდა 3 ცალი ბირთვული ქობინი. <br /><br /> R-36M (SS-18) <br /> <i>ვარიანტი პირველი</i>: აქვს ერთი ბირთვული ქობინი სიმძლავრით 18-25 მეგატონა <br /> <i>ვარიანტი მეორე</i>: აქვს 8 ბირთვული ქობინი სიმძლავრე 0,5-1,5 მეგატონა <br /> <i>ვარიანტი მესამე</i>: პირვერლი ვარიანტის მოდერნიზირებული ვერსია. ქობინი იგივე. <br /> <i>ვარიანტი მეოთხე</i>: შეიმნა, რომ ომის დაწყების შემთხვევაში გაენადგურებინა ამერიკული სარაკეტო ბაზები. ძირითადად იყო მეორე ვარიანტის გაუმჯობესებული ვერსია. ბირთვული ქობინების რაოდენობა 8-იდან 10-მდე გაიზარდა. ზოგი დასავლური წყაროს ცნობით შეეძლო 14 ქობინის წაღებაც. <br /> ვარიანტი მეხუთე: აქვს 10 ბირთვული ქობინი, მაგრამ მეოთხე ვარიანტისაგან განსხვავებით ქობინის სიმძლავრე გაიზარდა ორჯერ და 750 კილოტონა - 1მეგატონის ფარგლეფში მერყეობდა. https://jari.ucoz.com/news/tsivi_omi_sabch'ota_birtvuli_rak'et'ebi/2012-06-19-2695 სტატიები jari https://jari.ucoz.com/news/tsivi_omi_sabch'ota_birtvuli_rak'et'ebi/2012-06-19-2695 Tue, 19 Jun 2012 09:10:08 GMT <img src="http://www.baxleys.org/wp-content/uploads/2011/05/Nuclear-symbol.png" border="0" alt=""/> <br /><br /> მოკლედ გადავწყვიტე, რომ დავწერო იმ შეიარაღების შესახებ, რომელსაც ცივი ომის დროს ქმნიდა ორივე მხარე. დავიწყებ ბირთვული რაკეტებით და მერე დავამატებ რაღაცეებსაც.... <br /><br /> მოკლედ დავიწყოთ საბჭოთა ბალისტიკური რაკეტებით. <br /> საბჭოთა კავშირი ცივი ომის დროს იყო ერთადერთი მხარე რომელსაც გააჩნდა მობილური კონტინენტსაერთაშორისო ბალისტიკური რაკეტები (ნატოსაც ჰქონდა ბალისტიკური რაკტები მობილურ დანადგარებზე, მაგრამ მოქმედების დიდი რადიუსი არ გააჩნდათ). ესენი იყვნენ: <br /> RSD-10 Pioneer <br /> RT-2PM Topol და მისი მოდერნიზირებული ვარიანტი RT-2UTTKh Topol-M. <br /> ორივე (სამივე) ტიპის რაკეტა მოსკოვის თერმული ტექნოლოგიების ინსტიტუტში შიექმნა, რომელსაც ხენლმძღვანელობდა ჩვენი თანამემამულე ალექსანდრე ნადირაძე. <br /><br /> <span style="font-size:15pt;">RSD-10 Pioneer</span> <br /> <img src="http://ruzhany.narod.ru/rvsn/images/pioner_019.jpg" border="0" alt=""/> <br /> შეიარაღებაში იყო: 1976-1988 წლებში <br /> წონა - 37 ტონა <br /> სიგრძე - 16,5 მეტრი <br /> საბრძოლო ქობინი - 3 ცალი 150 კილოტონიანი ბირთვული ქობინი <br /> მოქმედების რადიუსი - 5,500 კილომეტრი <br /><br /> ამერიკას და მთლიანად დასავლეთს ამ რაკეტების ეშინოდათ არა იმიტომ რომ ისინი გამანადგურებელი ძალის მატარებელნი იყვნენ, არამედ იმიტომ რომ ბირთვული ომის დაწყვების შემთხვევაში, ამერიკას საბჭოთა კავშირი რომ გადაებუგა ციმბირში დამალული ეს მობილური დანადგარები მაინც დაუშენდნენ რაკეტებს დასავლეთს. მათი ადგილმდებარეობა... <img src="http://www.baxleys.org/wp-content/uploads/2011/05/Nuclear-symbol.png" border="0" alt=""/> <br /><br /> მოკლედ გადავწყვიტე, რომ დავწერო იმ შეიარაღების შესახებ, რომელსაც ცივი ომის დროს ქმნიდა ორივე მხარე. დავიწყებ ბირთვული რაკეტებით და მერე დავამატებ რაღაცეებსაც.... <br /><br /> მოკლედ დავიწყოთ საბჭოთა ბალისტიკური რაკეტებით. <br /> საბჭოთა კავშირი ცივი ომის დროს იყო ერთადერთი მხარე რომელსაც გააჩნდა მობილური კონტინენტსაერთაშორისო ბალისტიკური რაკეტები (ნატოსაც ჰქონდა ბალისტიკური რაკტები მობილურ დანადგარებზე, მაგრამ მოქმედების დიდი რადიუსი არ გააჩნდათ). ესენი იყვნენ: <br /> RSD-10 Pioneer <br /> RT-2PM Topol და მისი მოდერნიზირებული ვარიანტი RT-2UTTKh Topol-M. <br /> ორივე (სამივე) ტიპის რაკეტა მოსკოვის თერმული ტექნოლოგიების ინსტიტუტში შიექმნა, რომელსაც ხენლმძღვანელობდა ჩვენი თანამემამულე ალექსანდრე ნადირაძე. <br /><br /> <span style="font-size:15pt;">RSD-10 Pioneer</span> <br /> <img src="http://ruzhany.narod.ru/rvsn/images/pioner_019.jpg" border="0" alt=""/> <br /> შეიარაღებაში იყო: 1976-1988 წლებში <br /> წონა - 37 ტონა <br /> სიგრძე - 16,5 მეტრი <br /> საბრძოლო ქობინი - 3 ცალი 150 კილოტონიანი ბირთვული ქობინი <br /> მოქმედების რადიუსი - 5,500 კილომეტრი <br /><br /> ამერიკას და მთლიანად დასავლეთს ამ რაკეტების ეშინოდათ არა იმიტომ რომ ისინი გამანადგურებელი ძალის მატარებელნი იყვნენ, არამედ იმიტომ რომ ბირთვული ომის დაწყვების შემთხვევაში, ამერიკას საბჭოთა კავშირი რომ გადაებუგა ციმბირში დამალული ეს მობილური დანადგარები მაინც დაუშენდნენ რაკეტებს დასავლეთს. მათი ადგილმდებარეობა (სტაციონალური სისტემებისაგან განსხვავებით) უცნობი იყო ამერიკული თანამგზავრებისათვის. პიონერის ტიპის რაკეტებს სულ მალე მოჰყვნენ ტოპოლის ტიპის რაკეტები. <br /><br /> <span style="font-size:15pt;">RT-2PM Topol</span> <br /><br /> <img src="http://farm1.static.flickr.com/188/427810822_85ba1993e4.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> შეიარაღებაშია: 1988-დღემდე <br /> წონა - 45 ტონა <br /> სიგრძე - 21,5 მეტრი <br /> მოქმედების რადიუსი - 10,500 კილომეტრი <br /> საბრძოლო ქობინი - ერთი 800 კილოტონიანი ბირთვული ქობინი <br /><br /> რაკეტის შექმნა დაიწყო 1977 წელს. მისი გამოცდები კი 1983-1987 წლებში მიმდინარეობდა. <br /><br /> რაკეტა ზომებითა და გაბარიტებით ძალიან გავს ამერიკულ Minuteman-ის ტიპის რაკეტებს, მაგრამ მათგან განსხვავებით ისინი მიწისქვეშეთიდან არ იღებდნენ სტარტს და ამიტომ დიდი შანსი იყო პირველი დაბომბვისას ტოპოლები (და პიონერები) გადარჩენილიყვნენ და ციმბირიდან დაეშინათ რაკეტები - რომელსაც ერთი საშუალო ზომის ამერიკული ქალაქის გაქრობა შეეძლოთ. <br /> ტოპოლის რაკეტა ძირითადად პიონერის გაუმჯობესებული ვერსიაა. აქვს უფრო დიდი მოქმედების რადიუსი. მაგრამ ტოპოლის შემქნისას ნადირაძემ ერთი საკმაოდ უცნაური გადაწყვეტილება მიიღო. პიონერის რაკეტას მიჰქონდა სამი 300 კილოტონის სიმძლავრის ქობინი. რას ნიშნავს ეს? ეს ნიშნავს რომ რაკეტაში შიგნით დევს 3 ატომური ბომბი თითოეულის სიმძლავრე - 300 კილოტონა. ანუ მაგალითად თუკი ამერიკას პიონერი აღმოსავლეთიდან უახლოვდება რაკეთა დაიშლება და სამი ქობინიდან მაგალითად 1 წავა ნიუ-ორკისაკენ, ერთ ვაშინგტონისაკენ და ერთიც სადმე სხვაგან (ანდა ისიც ნიუ-ორკში). მაგრამ ეს სისტემა შეცვლილია ტოპოლში. მას ერთი 800 კილოტონის სიმძლავრის რაკეტა უყენია. <br /><br /> <img src="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/SS-25_Sickle_in_Siberia.jpg/800px-SS-25_Sickle_in_Siberia.jpg" border="0" alt=""/> <br /> ტოპოლები ციმბირში <br /><br /> <img src="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8f/RT-2PM.PNG" border="0" alt=""/> <br /> ტოპოლის რაკეტა <br /><br /> <span style="font-size:15pt;">Topol-M</span> <br /><br /> <img src="http://bring.ge/uploads/images/00/00/01/2012/06/07/bbd92d24ed.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> ტოპოლის გაუმჯობესებული ვერსია <br /> წინა - 47 ტონა <br /> სიგრძე 22,7 მეტრი <br /> მოქმედების რადიუსი - 11 000 კილომეტრი <br /><br /> დღეისათვის სულ ეს იყო. შემდეგში დავდებ ინფორმაციას საბჭოთა სტაციონალურ და ამერიკულ რაკეტებზეც. დავდებ მრავალქობინიანი რაკეტების მოქმედების მექანიზმზეც რაღაც-რაღაცეებს. https://jari.ucoz.com/news/tsivi_omi_birtvuli_sabch_39_ota_rak_39_et_39_ebi/2012-06-17-2690 სტატიები jari https://jari.ucoz.com/news/tsivi_omi_birtvuli_sabch_39_ota_rak_39_et_39_ebi/2012-06-17-2690 Sun, 17 Jun 2012 07:03:28 GMT <img src="http://www.ambebi.ge/pictures/image2/31e06e01a2bdb942695f6e89ba688011.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> იემენის საჰაერო შეიარაღებული ძალების თვითმფრინავმა სარაკეტო იერიში შეცდომით საკუთარ პოზიციებზე მიიტანა. "ასოშეითედ პრესის" ინფორმაციით, ქვეყნის სამხრეთით მდებარე სამხედრო დანაყოფის დაბომბვას, სულ მცირე, 30 სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა. <br /><br /> ტრაგიკული ინციდენტი აბიანის პროვინციაში მოხდა, სადაც ე.წ "ბოევიკებთან" მსხვილმასშტაბიანი შეტაკება მიმდინარეობს. პროვინციაში სიტუაცია მკვეთრად მაისში მას შემდეგ გაუარესდა, რაც მუსლიმმა ექსტრემისტებმა ქალაქი ზინჯიბარი დაიკავეს. <br /><br /> "ბოევიკების" წინააღმდეგ ბრძოლას იემენში პოლიტიკური არასტაბილურობა ართულებს. ქვეყანაში პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნით რამდენიმე თვეა საპროტესტო აქციები მიმდინარეობს. არეულობას იემენში ასობით ადამიანი ემსხვერპლა. <br /><br /> "ინტერპრესნიუსი" <img src="http://www.ambebi.ge/pictures/image2/31e06e01a2bdb942695f6e89ba688011.jpg" border="0" alt=""/> <br /><br /> იემენის საჰაერო შეიარაღებული ძალების თვითმფრინავმა სარაკეტო იერიში შეცდომით საკუთარ პოზიციებზე მიიტანა. "ასოშეითედ პრესის" ინფორმაციით, ქვეყნის სამხრეთით მდებარე სამხედრო დანაყოფის დაბომბვას, სულ მცირე, 30 სამხედრო მოსამსახურე ემსხვერპლა. <br /><br /> ტრაგიკული ინციდენტი აბიანის პროვინციაში მოხდა, სადაც ე.წ "ბოევიკებთან" მსხვილმასშტაბიანი შეტაკება მიმდინარეობს. პროვინციაში სიტუაცია მკვეთრად მაისში მას შემდეგ გაუარესდა, რაც მუსლიმმა ექსტრემისტებმა ქალაქი ზინჯიბარი დაიკავეს. <br /><br /> "ბოევიკების" წინააღმდეგ ბრძოლას იემენში პოლიტიკური არასტაბილურობა ართულებს. ქვეყანაში პრეზიდენტის გადადგომის მოთხოვნით რამდენიმე თვეა საპროტესტო აქციები მიმდინარეობს. არეულობას იემენში ასობით ადამიანი ემსხვერპლა. <br /><br /> "ინტერპრესნიუსი" https://jari.ucoz.com/news/iemenis_samkhedro_tvitmprinavma_shetsdomit_sak'utari_p'ozitsiebi_dabomba/2011-10-06-2666 ახალი ამბები jari https://jari.ucoz.com/news/iemenis_samkhedro_tvitmprinavma_shetsdomit_sak'utari_p'ozitsiebi_dabomba/2011-10-06-2666 Thu, 06 Oct 2011 15:43:56 GMT <div align="center"><img src="http://b.pix.ge/v/j8yhm.png" border="0" alt=""/></div> <br /> რომაული არმიის სტრუქტურა საუკუნეთა მანძილზე იცვლებოდა. მსოფლიო ისტორიის მანძილზე ეს იყო ერთ-ერთი საუკეთესო სამხედრო სტრუქტურა. აქ მკაცრი დისციპლინა და წესრიგი სუფევდა. თითოეულ საჯარისო ერთეულს თავის დანიშნულება გააჩნდა და ბრძოლაში ადგილს გეგმის მიხედვით იკავებდა. რომაული არმია ლეგიონებად იყოფოდა. ეს სამხედრო დანაყოფი ყველაზე სრულყოფილი და კარგად ჩამოყალიბებული იყო და განსაზღვრული რაოდენობის და სხვადასხვა სახეობის ჯარებს აერთიანებდა. <br /> რესპუბლიკის საწყის პერიოდში არმიას მარტივი სტრუქტურა ჰქონდა. ჯარისკაცები ცენტურიებად იყვნენ დაყოფილნი. ყოველ ცენტურიაში დაახლოებით 80-100 მეომარი შედიოდა. მოგვიანებით, როცა არმია გაიზარდა, ჯარისკაცები გაცილებით უფრო დიდ სამხედრო ერთეულებად, კოჰორტებად და ლეგიონებად დაიყო. კოჰორტაში 450-500 კაცი შედიოდა, ხოლო ლეგიონში 4500-6000(ერთ ლეგიონში 10 კოჰორტა იყო). ამას გარდა კოჰორტები და ლეგიონები იყოფოდნენ 120 კაციან შენაერთებად, მანიპულებად. <br /> ლეგიონის პროფესიონალურ სამხედრო ძალად ჩამოყალიბება ცნობილ სარდალს, გაიუს მარიუსს მიეწერება. მან მთლიანად გარდაქმნა ჯარი და პროფესიულ მებრძოლ ძალად აქცია. მარიუსმა რომის ყველა მოქალაქეს მისცა არმიაში ჩაწერის უფლება. სახელმწიფო კი მათ შეიარაღებასა და მომზადებაზე ზრუნავდა. ყველას ერთნაირ იარაღს აძლევდნენ და ერთნაირად წვრთნიდნენ. მარიუსის რეფორმის შემდეგ ჯარისკაცებს ჯამაგირიც ეძლეოდათ, რაც დამატებით სტიმულს აძლევდა მეომრებს. იმპერიის ეპოქაში უკვე მასიურად დაიწყეს ლეგიონებში დაპყრობილი ტერიტორიიდან მეომრების ჩარიცხვა... <div align="center"><img src="http://b.pix.ge/v/j8yhm.png" border="0" alt=""/></div> <br /> რომაული არმიის სტრუქტურა საუკუნეთა მანძილზე იცვლებოდა. მსოფლიო ისტორიის მანძილზე ეს იყო ერთ-ერთი საუკეთესო სამხედრო სტრუქტურა. აქ მკაცრი დისციპლინა და წესრიგი სუფევდა. თითოეულ საჯარისო ერთეულს თავის დანიშნულება გააჩნდა და ბრძოლაში ადგილს გეგმის მიხედვით იკავებდა. რომაული არმია ლეგიონებად იყოფოდა. ეს სამხედრო დანაყოფი ყველაზე სრულყოფილი და კარგად ჩამოყალიბებული იყო და განსაზღვრული რაოდენობის და სხვადასხვა სახეობის ჯარებს აერთიანებდა. <br /> რესპუბლიკის საწყის პერიოდში არმიას მარტივი სტრუქტურა ჰქონდა. ჯარისკაცები ცენტურიებად იყვნენ დაყოფილნი. ყოველ ცენტურიაში დაახლოებით 80-100 მეომარი შედიოდა. მოგვიანებით, როცა არმია გაიზარდა, ჯარისკაცები გაცილებით უფრო დიდ სამხედრო ერთეულებად, კოჰორტებად და ლეგიონებად დაიყო. კოჰორტაში 450-500 კაცი შედიოდა, ხოლო ლეგიონში 4500-6000(ერთ ლეგიონში 10 კოჰორტა იყო). ამას გარდა კოჰორტები და ლეგიონები იყოფოდნენ 120 კაციან შენაერთებად, მანიპულებად. <br /> ლეგიონის პროფესიონალურ სამხედრო ძალად ჩამოყალიბება ცნობილ სარდალს, გაიუს მარიუსს მიეწერება. მან მთლიანად გარდაქმნა ჯარი და პროფესიულ მებრძოლ ძალად აქცია. მარიუსმა რომის ყველა მოქალაქეს მისცა არმიაში ჩაწერის უფლება. სახელმწიფო კი მათ შეიარაღებასა და მომზადებაზე ზრუნავდა. ყველას ერთნაირ იარაღს აძლევდნენ და ერთნაირად წვრთნიდნენ. მარიუსის რეფორმის შემდეგ ჯარისკაცებს ჯამაგირიც ეძლეოდათ, რაც დამატებით სტიმულს აძლევდა მეომრებს. იმპერიის ეპოქაში უკვე მასიურად დაიწყეს ლეგიონებში დაპყრობილი ტერიტორიიდან მეომრების ჩარიცხვა, ამიტომ არმია თითქმის უწყვეტად ივსებოდა. უცხოელმა დაქირავებულმა მეომრებმა ხშირად ბრძოლის ისეთი ხერხები იცოდნენ, რაც არმიას გამოადგებოდა. მაგალითად, შუა აღმოსავლელი ჯარისკაცები მშვენიერი მოისარები იყვნენ, სხვანი კავალერიაში იბრძოდნენ. ახ.წ II საუკუნისთვის არმიაში დაქირავებული უფრო მეტი იყო, ვიდრე ლეგიონერი. სამსახურიდან გადადგომის შემდეგ დაქირავებულებს ერთგულებისა და რომისათვის ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცისთვის რომის მოქალაქეობას აძლევდნენ. <br /> ლეგიონში ბევრი სხვადასხვა წოდების ჯარისკაცი იყო. ლეგიონის ჯარისკაცთა სტრუქტურა ასეთი გახლდათ: <br /> ლეგატი – გამოცდილი მეთაური, ლეგიონის მეთაური <br /> ტრიბუნი – ლეგატის დამხმარე ოფიცერი, ყოველ ლეგიონში ექვი ტრიბუნი იყო <br /> პრეფექტუს კასტრორუმი – უფროსი ოფიცერი, რომელსაც ლეგიონის წვრთნა და ორგანიზება ევალებოდა <br /> პრიმუს პილუსი – ლეგიონის უფროსი ცენტურიონი <br /> ცენტურიონი – ცენტურიის მეთაური <br /> აკვილიფერი – მედროშე, რომელსაც ლეგიონის ოქროს არწივი ეჭირა <br /> სიგნიფერი – მედროშე, რომელსაც ცენტურიის ალამი ეკავა <br /> კორნიცენე – მებუკე, რომელიც ბრძოლის დროს სიგნალს იძლეოდა <br /> კავალერისტი – ცხენოსანი ჯარისკაცი <br /> ლეგიონერი – ფეხოსანი ჯარისკაცი. მხოლოდ რომის მოქალაქეს შეეძლო ლეგიონერობა <br /> დაქირავებული ჯარისკაცი – არმიაში მებრძოლი არამოქალაქე. ყოველ ლეგიონს დაქირავებულ ჯარისკაცთა ჯგუფები ყავდა. <br /> ლეგიონში განსაზღვრული რაოდენობის ქვეითი და ცხენოსანი მებრძოლი იყო. კავალერიას რომაელები უფრო ნაკლებ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ, ვიდრე ქვეით ჯარს და სწორედ ფეხოსანთა კარგად ორგანიზებულ და გაწვრთნილ რაზმებს ეყრდნობოდნენ ბრძოლაში. <br /> რომაელ ლეგიონერებს ბრძოლაში თავისებური ტაქტიკა ჰქონდათ. ისინი აღჭურვილები იყვნენ “პილუმებით”(ხელშუბი), “გლადიუსით”(ხმალი) და დიდი ფარით. როდესაც მტერი მათ მწყობრს მიუახლოვდებოდა, ლეგიონერები ხელშუბებს ტყორცნიდნენ, შემდეგ კი ფარების კედელს ქმნიდნენ და გლადიუსებით ხელში ელოდნენ მოწინააღმდეგის შემოტევას ან თავად გადადიოდნენ შეტევაზე. მტრის ისრებისა და შუბებისაგან თავდასაცავად ლეგიონერები იყენებდნენ წყობა “ტესტუდოს” ანუ კუს. მეომრები შემჭიდროვდებოდნენ და ფარებისაგან ერთიან შესაფარს ქმნიდნენ. რესპუბლიკის პერიოდში ლეგიონი სამ ხაზად იდგა. პირველ საბრძოლო ხაზს მსუბუქად აღჭურვილი ახალგაზრდა ლეგიონერები – ჰასტატები ქმნიდნენ, მეორე ხაზს საშუალო ასაკის მძიმე ლეგიონერები – პრინციპები იკავებდნენ, ხოლო მესამე ხაზზე ვეტერანი ლეგიონერები – ტრიარები იდგნენ. <br /> რომაელი ლეგიონერები გაწვრთნილები იყვნენ არამარტო ბრძოლისთვის, არამედ თავდაცვითი ნაგებობების უსწრაფესად აგებისთვისაც. ყოველი დაბანაკებისას ისინი “კასტრას”ანუ გამაგრებულ ბანაკს აგებდნენ. აღმართავდნენ მიწაყრილს, ხოლო მიწაყრილზე წამახული სარების მესერს აგებდნენ. მტერს ძალიან უჭირდა რომაულ კასტრასთან გამკლავება, რომელსაც ლეგიონერები ოსტატურად იცავდნენ. <br /> ომის დროს ლეგიონები ხშირად საათობით უცვლელი ტემპით მიდიოდნენ და დღეში 30 კმ-მდე მანძილს ფარავდნენ, რათა ბრძოლის ველამდე მიეღწიათ. როცა მიწა ისეთი ჭაობიანი ან მთაგორიანი იყო, რომ საზიდრებს ვერ გამოიყენებდნენ, მთელი აღჭურვილობა ზურგით მიჰქონდათ. თუ მდინარეზე გადასასვლელი არ არსებობდა, მორებისგან სახელდახელო ხიდს აგებდნენ. <br /> ახ.წ II საუკუნეში რომაელები მიხვდნენ, რომ ამხელა ტერიტორიების მართვას ვეღარ მოახერხებდნენ, ამიტომ უმეტესი ლეგიონები მუდმივ სასაზღვრო ციხე-სიმაგრეებში საზღვრის დამცველებად გაამწესეს. რომაული ციხე-სიმაგრის ცხოვრება მკაცრად იყო ორგანიზებული. დილით საყვირის ხმა ჯარისკაცებს აღვიძებდა და სასაუზმოდ უხმობდა. ლეგიონერებს ყოველდღე ახალ-ახალ პაროლს უწესებდნენ, რათა ციხე-სიმაგრეში ჯაშუში არ შეპარულიყო. <br /> მთელი ლეგიონი ყოველდღე ქანცის გაწყვეტამდე ვარჯიშობდა: დარბოდნენ, ცურავდნენ, ხელშუბს ტყორცნიდნენ და ფარიკაობდნენ, ხშირად სამხედრო თამაშებსაც მართავდნენ, რათა ომისთვის მომზადებულიყვნენ. დისციპლინა უმკაცრესი იყო: თუ ჯარისკაცი ბრძანებას არ დაემორჩილებოდა, სცემდნენ, ხოლო თუ მთელი ლეგიონი დააპირებდა აჯანყებას, ყოველ მეათეს სიკვდილით სჯიდნენ. <br /> რომაელი ლეგიონერის ცხოვრება ბევრ სიკეთესაც გულისხმობდა – კარგ ხელფასს აძლევდნენ, ნადავლს უნარჩუნებდნენ და იმაზე უკეთეს სამედიცინო მომსახურებას უწევდნენ, ვიდრე ჩვეულებრივ მოქალაქეებს. სამსახურიდან გადამდგარ ჯარისკაცებს ბლომად ფულს ან მიწის ნაკვეთს გადასცემდნენ. გარდა ამისა, ჯარისკაცს შეეძლო საკრძალავ კლუბში გაერთიანებულიყო, რაც იაფად რიგიანი დაკრძალვის გარანტიას ნიშნავდა. <br /> მაგრამ საფრთხეც ბევრი იყო. ჯარისკაცებს მუდამ სიკვდილი ან დასახიჩრება ემუქრებოდათ. გარდა ამისა გაჭიანურებული მშვიდობიანობაც ბეზრდებოდათ. ჯარში სამსახური 25 წელიწადი გრძელდებოდა. <br /> ლეგიონერები არამარტო გამოცდილი მეომრები, არამედ კარგი მშენებლებიც იყვნენ. მშვიდობიანობის დროს ჯარისკაცები ადგილობრივ მოქალაქეებს არხების, ხიდებისა და შენობების აგებაში ეხმარებოდნენ, ამას გარდა მთელ იმპერიაში გაჰყავდათ გზები. <br /> რომაული გზა, რაც შეიძლება, სწორი უნდა ყოფილიყო, რათა ლეგიონი მაქსიმალურად სწრაფად მისულიყო გასაჭირში ჩავარდნილ რეგიონში. ევროპაში დღესაც ბევრი გზა რომაელთა მიერ გაყვანილ მარშრუტებს მიჰყვება https://jari.ucoz.com/news/romis_legioni/2011-06-07-2661 სტატიები jari https://jari.ucoz.com/news/romis_legioni/2011-06-07-2661 Tue, 07 Jun 2011 10:50:17 GMT <img src="http://b.pix.ge/c/s3jrr.jpg" border="0" alt=""> <br /> რატომ იყო გერმანელებნისთვის ქალაქის აღება მნიშვნელოვანი <p> 1 ) სტალინგრადი იყო მთავარი ინდუსტრიული ქალაქი ვოლგის სანაპიროზე <p> 2 ) აქ გადიოდა მნიშვნელოვანი მარშუტი, რომელიც აერთებდა კასპიის ზღვას ჩრდილოეთ რუსეთთან. <p> 3 )ქალაქის დაპყრობით ჰიტლერი უზრუნველყოფდა მარცხენა ფლანგის უსაფრთხოებას A დაჯგუფების ჯარებისათვის, რომლებიცკავკასიის მიმართულებით ახორციელებდნენ შეტევას. <p> 4 )გარდა ამ სტრატეგიული მნიშვნელობისა, სტალინგრადის დაპყრობა ჰიტლერს სურდა იმიტომაც, რომ ქალაქს სტალინის სახელი ერქვა. <p> ომის დასაწყისი <p> სტალინგრადის ფრონტი შეიქმნა 1942 წლის 12 ივლისს, ხოლო 17 ივლისს კი დაიწყო პირველი შეტევა ქალაქზე გენერალ ფონ ვეიხსის მეთაურობით. ამ შეტევაში გერმანელთა მხრიდან მონაწილეობდა 250 ათასი მებრძოლი, ხოლო სტალინგრადის დაცვას ხელმძღვანელობდა გენერალი გორდოვი 187 ათასი კაცით. დონისა და ვოლგის შესართავთან ბრძოლები მთელი თვე გაგრძელდა.ივლისის ბოლოს გერმანელებმა საბჭოთა ჯარები მიიმწყვდიეს დონთან. ამ დროისათვის გერმანელებმა დასახმარებლად გამოიყენეს იტალიის, უნგრეთისა და რუმინეთის არმიები. მე-6 არმია რამდენიმე ათეული კილომეტრით იყო დაშორებული ქალაქიდან. სტალინგრადს აღმოსავლეთიდან იცავდა ვოლგა, მეორე მხარეს კი თავმოყრილი იყო დამატებითი ძალები ქალაქის დასაცავად, რომელსაც მეთაურობდა ვასილი ჩუიკოვი. <p> ქალაქი ომის წლებში <p> იოსებ სტალინმა აუკრძალა მაცხოვრებლებს ქალაქის დატოვება, იმ საბაბით, რომ მათი ყოფნა ქალაქში ჯარისკაცებს გაამხნევებდა და ძალას შემატებდა. ქალაქის მოსახლეობა, მათ შორის ქალები და ბავშვები, მუშაობდნე... <img src="http://b.pix.ge/c/s3jrr.jpg" border="0" alt=""> <br /> რატომ იყო გერმანელებნისთვის ქალაქის აღება მნიშვნელოვანი <p> 1 ) სტალინგრადი იყო მთავარი ინდუსტრიული ქალაქი ვოლგის სანაპიროზე <p> 2 ) აქ გადიოდა მნიშვნელოვანი მარშუტი, რომელიც აერთებდა კასპიის ზღვას ჩრდილოეთ რუსეთთან. <p> 3 )ქალაქის დაპყრობით ჰიტლერი უზრუნველყოფდა მარცხენა ფლანგის უსაფრთხოებას A დაჯგუფების ჯარებისათვის, რომლებიცკავკასიის მიმართულებით ახორციელებდნენ შეტევას. <p> 4 )გარდა ამ სტრატეგიული მნიშვნელობისა, სტალინგრადის დაპყრობა ჰიტლერს სურდა იმიტომაც, რომ ქალაქს სტალინის სახელი ერქვა. <p> ომის დასაწყისი <p> სტალინგრადის ფრონტი შეიქმნა 1942 წლის 12 ივლისს, ხოლო 17 ივლისს კი დაიწყო პირველი შეტევა ქალაქზე გენერალ ფონ ვეიხსის მეთაურობით. ამ შეტევაში გერმანელთა მხრიდან მონაწილეობდა 250 ათასი მებრძოლი, ხოლო სტალინგრადის დაცვას ხელმძღვანელობდა გენერალი გორდოვი 187 ათასი კაცით. დონისა და ვოლგის შესართავთან ბრძოლები მთელი თვე გაგრძელდა.ივლისის ბოლოს გერმანელებმა საბჭოთა ჯარები მიიმწყვდიეს დონთან. ამ დროისათვის გერმანელებმა დასახმარებლად გამოიყენეს იტალიის, უნგრეთისა და რუმინეთის არმიები. მე-6 არმია რამდენიმე ათეული კილომეტრით იყო დაშორებული ქალაქიდან. სტალინგრადს აღმოსავლეთიდან იცავდა ვოლგა, მეორე მხარეს კი თავმოყრილი იყო დამატებითი ძალები ქალაქის დასაცავად, რომელსაც მეთაურობდა ვასილი ჩუიკოვი. <p> ქალაქი ომის წლებში <p> იოსებ სტალინმა აუკრძალა მაცხოვრებლებს ქალაქის დატოვება, იმ საბაბით, რომ მათი ყოფნა ქალაქში ჯარისკაცებს გაამხნევებდა და ძალას შემატებდა. ქალაქის მოსახლეობა, მათ შორის ქალები და ბავშვები, მუშაობდნენ სანგრებისა და დამატებითი თავდაცვითი ნაგებობების მშენებლობაზე. 28 ივლისს სტალინმა გამოსცა ბრძანებულება, რომლის მიხედვითაც ყველას, ვინც უკან დაიხევდა და ფრონტს მიატოვებდა - დახვრეტდნენ! ქალაქის მისადგომებს გერმანელები 23 აგვისტოს მიადგნენ და იმ დღესვე დაბომბეს ქალაქი, რასაც ათასობით მშვიდობიანი მოქალაქე შეეწირა. პირველი დარტყმა მიიღო 1077-ე საზენიტო პოლკმა, რომელიც ძირითადად ახალგაზრდა მოხალისე ქალებით იყო დაკომპლექტებული. მათ არ ჰქონდათ გამოცდილება მიწაზე მდებარე სამიზნეების დაზიანების. მიუხედავად ამისა ისინი ბოლომდე ებრძოდნენ გერმანელთა მე-16 სატანკო დივიზიას, მანამ, სანამ პოლკის 37-ვე ბატარეა არ განადგურდა. ქალაქის მოსახლეობისა სა მუშებისაგან შეიქმნა მოხალისეთა ბატალიონები. სტალინგრადში მდებარე სატრაქტორო ქარხანა გადაკეთდა და დაიწყო ტანკების მშენებლობა. ქარხნის მუშებს შორის იყვნენ ქალებიც. ტექნიკა ქარხნიდან პირდაპირ ფრონტზე მიდიოდა, ისე, რომ ზოგჯერ შეღებვასა და სამიზნე მოწყობილობის დაყენებასაც ვერ ასწრებდნენ. <p> ბრძოლა ქალაქში <p> 13 სექტემბერს გერმანელებმა დაიწყეს სტალინგრადის შტურმი. თუ ადრე საბჭოთა ჯარები ქალაქგარეთ იბრძოდნენ, ახლა უკვე გაჩაღდა ბრძოლები ყველა ქუჩაზე, ყველა შენობისა და სართულისთვისაც კი.ქალაქის ცენტრალური ვაგზალი ცამეტჯერ გადავიდა ხელიდან ხელში.სექტემბრის ბოლოსთვის გერმანიამ შეტევაში ჩართო მე-6 არმიისა და მე-4 სატანკო არმიის მთელი ძალები, მაგრამ დასახულ მიზანს მაინც ვერ მიაღწია. ამავე დროს A დაჯგუფების შეტევაც შეჩერებულ იქნა კავკასიის მისადგომებთან. გერმანული არმიის სამხედრო გეგმა დამყარებული იყო სხვადასხვა ტიპის არმიების: ქვეითის, არტილერიისა და ავიაციის ურთიერთშეთანხმებულ მოქმედებაზე. ამის საწინააღმდეგოდ სსრკ-ს ჯარმა მარტივი გზა მონახა - ისინი ცდილობდნენ ფრონტის ხაზები რაც შეიძლება ახლოს ყოფილიყო (მანძილი დაახლოებით 30 მეტრზე ნაკლები). საკუთარი ქვეითი ჯარის განადგურების შიშით გერმანელები ვერ იყენებდნენ არტილერიასა და ავიაციას. ამ ომს გერმანელები ”ვირთხის ომს” უწოდებდნენ. <br /> ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სიმაღლის დასაპყრობად, რომელსაც ”მამაის ყორღანი” ჰქვია, გაიმართა სისხლისმღვრელი ბრძოლა. სსრკ ჯარებმა ერთ დღეს დაკარგეს მთელი დივიზია 10000 კაცის მეთაურობით. <br /> ქალაქის ცენტრში, ერთ-ერთ საცხოვრებელ სახლში გამაგრდა ოცეული - იაკობ პავლოვის მეთაურობით. მისმა მებრძოლებმა სახლი ციხე-სიმაგრედ აქციეს და სამი კვირის განმავლობაში იგერიებდნენ გერმანელთა შეტევებს. ამ სახლის ნახვე დღესაც შეიძლება ვოლგოგრადში - მას პავლოვის სახლი ეწოდება და მუზეუმადაა გადაკეთებული. <br /> გერმანელებმა 14 ოქტომბერს ახალი შტურმი დაიწყეს, მაგრამ მათ ვერაფრით ვერ შეძლეს ვოლგის მეორე სანაპიროზე გადასვლა. ბრძოლის გაჭიანურებამ საბჭოთა მხედართმთავრობას საშუალება მისცა სტალინგრადთან თავი მოეყარა მთელი რეზერვისათვის. <br /> მათ სტალინგრადში გადაიყვანეს მთელი საჰაერო ძალები. 14 ნოემბერს გერმანელებმა უკანასკნელად სცადეს ქალაქის დაპყრობა. მათ სამთვიანი ბრძოლის შედეგად როგორც იქნა მიაღწიეს მდინარის ნაპირს და დაიპყრეს ქალაქის თითქმის 90%. მდინარესთან მიმწყვდეული ქალაქის ჯარები ორ ნაწილად იქნა გახლეჩილი. ქალაქში მიმდინარე ბრძოლებში ორივე მხრიდან თითქმის 1,4 მილიონი ადამიანი დაიღუპა. <p> ოპერაცია ურანუსი <p> საბჭოთა მხედართმთავრობამ გაითვალისწინა, რომ ვერმახტის B დაჯგუფებაში იდგა ნაკლებად ბრძოლისუნარიანი იტალიისა და რუმინეთის ჯარები და სწორედ მათ წინააღმდეგ მოუყარეს თავი ჯარების 1000000-იან დაჯგუფებას. სტალინმა შეიმუშავა ოპერაცია სახელწოდებით ”ურანუს”, რომელიც ითვალისწინებდა პაულიუსის მე-6 არმიის ალყაში მოქცევას, მის ორად გახლეჩასა და სათითაო ნაწილების განადგურებას. ეს ოპერაცია დაიწყო 19 ნოემბერს და 23 ნოემბერს უკვე ალყაში მოექცა პაულიუსის არმია, მაგრამ ვერ მოხერხდა მისი ორ ნაწილად გახლეჩვა, როგორც ამას ოპერაცია ითვალისწინებდა. მე-6 არმია იზოლირებულ იქნა თავისი რეზერვებისაგან - აღარ მიეწოდებოდა ტყვია-წამალი და სურსათი. ამ სიტუაციაში ფედ-მარშალი მანშტეინი შეეცადა მიხმარებოდა ალყაში მოქცეულ პაულიუსის ჯარებს. მათ შეტევა დაიწყეს 12 დეკემბერს, რომელიც მოგერიებულ იქნა მე-2 გვარდიული არმიის მიერ - მალინოვსკის მეთაურობით. ამ მოვლენების შემდეგ ფრონტის ხაზი დროებით სტაბილური გახდა, რადგან ვერცერთმა მხარემ ვერ შეძლო მოწინააღმდეგის დაცვის გარღვევა. <p> ოპერაცია ”რგოლი” <p> 27 დეკემბერს სტალინისა და ჟუკოვის მიერ შემუშავებული იქნა შეტევის ახალი გეგმა - ”რგოლი”, რომელიც ოპერაცია ურანის გაგრძელებას წარმოადგენდა. 10 იანვარს დაიწყო სსრკ ჯარების შეტევა და 26 იანვარს მე-6 არმიის A დაჯგუფება ორ ნაწილად იქნა გახლეჩილი. მისი სამხრეთ ნაწილი განადგურებულ იქნა 31 დეკემბერს. ტყვედ ჩავარდა ფედ-მარშალი პაულიუსი მთელი თავისი შტაბით. ხოლო ჩრდილოეთმა ნაწილმა 2 თებერვალს კაპიტულაცია გამოაცხადა. ამ ოპერაციის შედეგად მთლიანობაში ტყვედ ჩაბარდა 90000 კაცი, რომელთა შორის 24 გენერალი იყო. https://jari.ucoz.com/news/st'alingradis_brdzola/2011-05-12-2659 სტატიები jari https://jari.ucoz.com/news/st'alingradis_brdzola/2011-05-12-2659 Thu, 12 May 2011 13:07:49 GMT <img src="http://a.pix.ge/m/vfwxj.jpg" border="0" alt=""> <p> ნატო-ს ავიაციამ 31 მარტიდან დღემდე ლიბიაზე ექვსი ათასი იერიში განახორციელა. <br /> "ბი-ბი-სი"-ს ინფორმაციით, ოპერაციის მიზანი უცვლელია - ლიბიის საჰაერო სივრცის კონტროლი, რათა ვინმე კადაფის ძალებისთვის იარაღის მიწოდებას არ შეეცადოს. <p> სამხედრო ოპერაცია ლიბიაში სამოქალაქო ომის გამწვავების შემდეგ დაიწყო. კოალიციური ძალები ქვეყანას გაერო-ს უშიშროების საბჭოს 17 მარტის რეზოლუციის ფარგლებში უტევენ, რომელიც მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვას ისახავს მიზნად. <p> აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ლიდერების განცხადებით, სამხედრო ოპერაცია ლიბიაში იქამდე გაგრძელდება, სანამ მუამარ კადაფი ხელისუფლებას არ დათმობს. <p> "ინტერპრესნიუსი" <img src="http://a.pix.ge/m/vfwxj.jpg" border="0" alt=""> <p> ნატო-ს ავიაციამ 31 მარტიდან დღემდე ლიბიაზე ექვსი ათასი იერიში განახორციელა. <br /> "ბი-ბი-სი"-ს ინფორმაციით, ოპერაციის მიზანი უცვლელია - ლიბიის საჰაერო სივრცის კონტროლი, რათა ვინმე კადაფის ძალებისთვის იარაღის მიწოდებას არ შეეცადოს. <p> სამხედრო ოპერაცია ლიბიაში სამოქალაქო ომის გამწვავების შემდეგ დაიწყო. კოალიციური ძალები ქვეყანას გაერო-ს უშიშროების საბჭოს 17 მარტის რეზოლუციის ფარგლებში უტევენ, რომელიც მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვას ისახავს მიზნად. <p> აშშ-ის, დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის ლიდერების განცხადებით, სამხედრო ოპერაცია ლიბიაში იქამდე გაგრძელდება, სანამ მუამარ კადაფი ხელისუფლებას არ დათმობს. <p> "ინტერპრესნიუსი" https://jari.ucoz.com/news/nat'o_m_libiaze_ekvsi_atasi_aviaierishi_ganakhortsiela/2011-05-12-2658 ახალი ამბები jari https://jari.ucoz.com/news/nat'o_m_libiaze_ekvsi_atasi_aviaierishi_ganakhortsiela/2011-05-12-2658 Thu, 12 May 2011 13:03:54 GMT ბაგრატ V-ის ძე, ერთიანი საქართველოს მეფე 1393-1407 წლებში. <p> <p> გიორგი VII-ის მეფობის პერიოდი საქართველოში თემურ-ლენგის გამანადგურებელ ლაშქრობებს დაემთხვა. გიორგი მეფის მოვალეობას ასრულებდა ჯერ კიდევ ბაგრატ V-ის ტყვეობის დროს. იგი იყო ორგანიზატორი იმ ჩასაფრებისა, რომელიც ბაგრატის წინამძღოლობით საქართველოში შემოსულ თემურის ჯარს მოუწყვეს ქართველებმა. <p> გიორგის გამეფებიდან მეორე წელს (1394) თემურ-ლენგი მესამედ შემოიჭრა საქართველოში. რატომ დაბრუნდა თემური 1394 წელს საქართველოში, ამის შესახებ მემატიანეები არაფერს ამბობენ. თემურ-ლენგის მეხოტბე ისტორიკოსო შერეფ ად-დინი თავისი მბრძანებლის საგმირო საქმეების აღწერისას ყოველთვის აცხადებს, რომ თემურს მიზნად მაჰმადიაობის გავრცელება ჰქონდა დასახული. ამიტომ ლაშქრობათა ნამდვილი და კონკრეტული მიზეზის დასახელებას იგი ადვილად არიდებს თავს. <p> თემურის სარდლები პირველად ახალციხის მიდამოებს შეესივნენ, იქაური ციხეები დაანგრიეს და დიდი ნადავლით დატვირთულნი დაბრუნდნენ კოლაში, სადაც თემურს ბანაკი ჰქონდა მოწყობილი. ამიტომ ფიქრობდა ივ. ჯავახიშვილი, რომ სამცხეში თემური მის წინააღმდეგ დაწყებული აჯანყების ჩასაქრობად უნდა შეჭრილიყო. რამდენიმე ხნის შემდეგ თემური არაგვის ხეობისაკენ დაიძრა. აქ მან “შემუსრნა მთიულნი და სიმაგრენი მოაოხრა, არამედ ავნებდნენ დიდსა მთიულნი და სპანი მეფისანი მუნ მყოფნი სპათა თემურისათა, რომელთა ვერარაი ტყვე-ჰყვეს და უკუ მოიქცნენ” (ვახუშტი). ივ. ჯავახიშვილი თემურ-ლენგის მიერ არაგვის ხეობის დალაშქვრას უკავშირებს შერეფ ად-დინის ცნობას, რომ დარუბანდის გზით თოღთამიში ყივჩაღთა ულუსის ლაშქრითურთ შირვანში შეიჭრა და ზოგიერთი ადგილი ააოხ... ბაგრატ V-ის ძე, ერთიანი საქართველოს მეფე 1393-1407 წლებში. <p> <p> გიორგი VII-ის მეფობის პერიოდი საქართველოში თემურ-ლენგის გამანადგურებელ ლაშქრობებს დაემთხვა. გიორგი მეფის მოვალეობას ასრულებდა ჯერ კიდევ ბაგრატ V-ის ტყვეობის დროს. იგი იყო ორგანიზატორი იმ ჩასაფრებისა, რომელიც ბაგრატის წინამძღოლობით საქართველოში შემოსულ თემურის ჯარს მოუწყვეს ქართველებმა. <p> გიორგის გამეფებიდან მეორე წელს (1394) თემურ-ლენგი მესამედ შემოიჭრა საქართველოში. რატომ დაბრუნდა თემური 1394 წელს საქართველოში, ამის შესახებ მემატიანეები არაფერს ამბობენ. თემურ-ლენგის მეხოტბე ისტორიკოსო შერეფ ად-დინი თავისი მბრძანებლის საგმირო საქმეების აღწერისას ყოველთვის აცხადებს, რომ თემურს მიზნად მაჰმადიაობის გავრცელება ჰქონდა დასახული. ამიტომ ლაშქრობათა ნამდვილი და კონკრეტული მიზეზის დასახელებას იგი ადვილად არიდებს თავს. <p> თემურის სარდლები პირველად ახალციხის მიდამოებს შეესივნენ, იქაური ციხეები დაანგრიეს და დიდი ნადავლით დატვირთულნი დაბრუნდნენ კოლაში, სადაც თემურს ბანაკი ჰქონდა მოწყობილი. ამიტომ ფიქრობდა ივ. ჯავახიშვილი, რომ სამცხეში თემური მის წინააღმდეგ დაწყებული აჯანყების ჩასაქრობად უნდა შეჭრილიყო. რამდენიმე ხნის შემდეგ თემური არაგვის ხეობისაკენ დაიძრა. აქ მან “შემუსრნა მთიულნი და სიმაგრენი მოაოხრა, არამედ ავნებდნენ დიდსა მთიულნი და სპანი მეფისანი მუნ მყოფნი სპათა თემურისათა, რომელთა ვერარაი ტყვე-ჰყვეს და უკუ მოიქცნენ” (ვახუშტი). ივ. ჯავახიშვილი თემურ-ლენგის მიერ არაგვის ხეობის დალაშქვრას უკავშირებს შერეფ ად-დინის ცნობას, რომ დარუბანდის გზით თოღთამიში ყივჩაღთა ულუსის ლაშქრითურთ შირვანში შეიჭრა და ზოგიერთი ადგილი ააოხრაო. ცხადია, თოღთამიში საქართველოსა და დაღესტნის მმართველებთან შეუთანხმებლად ასეთ ლაშქრობას ვერ მოაწყობდა. სწორედ ამიტომ იყო, რომ თემურ-ლენგმა დარიალის ხეობის ჩაკეტვა და თოღთამიშისათვის გზის შეკვრა მოინდომა. <p> 1398 წელს თემურ-ლენგი ინდოეთისაკენ დაიძრა. კავკასიის ხალხებმა დრო იხელთეს და თათრების ბატონობისაგან გათავისუფლება სცადეს. ამ ბრძოლის მეთაური იყო საქართველოს მეფე გიორგი VII. კავკასიაში ლაშქრობების დროს ნახჩევანში ერთადერთი ციხე _ ალინჯა – დარჩა, რომელიც თემურმა ვერ აიღო. ამ ციხეში იყო გამოკეტილი ჯალაირიანთა დინასტიის უფლისწული თაჰერი, საიდანაც იგი განაგრძობდა მედგარ წინააღმდეგობას. თემურმა ინდოეთში წასვლის წინ ალინჯის ციხის ალყა თავის ძეს მირანშაჰს გადააბარა. მირანშაჰის სარდალმა ციხეს მაღალი კედელი შემოავლო და დარაჯად დაუდგა, რათა ვერც ვერავინ გამოსულიყო და ვერც ვერავინ შესულიყო ციხეში. და აი, გიორგი VII-მ და მისმა მოკავშირეებმა მიზნად დაისახეს ციხეში შეღწევა და იქ მყოფთა სურსათით და იარაღით მომარაგება. გიორგის ეს გადაწყვეტილება სამომავლოდ იყო გათვლილი. ჯალაიარიანები საქართველოს საიმედო მოკავშირეები უნდა გამხდარიყვნენ თემურის მემკვიდრეების წინააღმდეგ ბრძოლაში. გიორგიმ თავი მოუყარა ქართულ ჯარს, ჩამოიყვანა მეომრები ჩრდილოეთი კავკასიიდან და ნახჩევანისკენ დაიძრა. ქართველებმა და მისმა მოკავშირეებმა მოალყე თათრები სასტიკად დაამარცხეს და განდევნეს ნახჩევანიდან. უფლისწული თაჰერი გიორგიმ გამოიყვანა ციხიდან და საქართველოსკენ გამობრუნდა. “გიორგი მეფემ განილაშქრა ალინჯას ყოვლითა სპითა: ქართლ-კახელთა, ლიხთ-იმერელთა, მესხთა და შირვანელთა” შეერთებული ჯარითო. “...მივიდა ალინჯას და დახოცა ლაშქარი და გამოიყუანა ძე სულტანისა, შეყენებული ციხესა ალინჯასსა... აღხოცნა მხედარნი თემურ ყაანისა და მოვიდა გამარჯვებული”(ძეგლი ერისთავთა). ეს ამბავი თავრიზში შეატყობინეს თემურ-ლენგის ძეს, მირანშაჰს. იმან დიდძალი ლაშქარი გამოგზავნა ალინჯისაკენ. ქართველები უკვე შინ ბრუნდებოდნენ, როდესაც თავრიზიდან წამოსულ მონღოლთა ლაშქარს გადააწყდნენ. ქართველებმა მონღოლები ამჯერადაც სასტიკად დაამარცხეს და უკუაქციეს. <p> ინდოეთის ლაშქრობიდან დაბრუნებულ თემურ-ლენგს კავკასიის საქმეები არეული დახვდა. თემური ამ ამბავს ვერ შეურიგდებოდა და საგულდაგულოდ მოემზადა საქართველოზე სალაშქროდ. 1399 წელს თემურ-ლენგის ურდოები შეესივნენ ჰერეთ-კახეთს. დიდთოვლობის მიუხედავად, ბრძოლა მთელ თვეს გაგრძელდა. ქართველები თავგანწირულად იცავდნენ თავს, მაგრამ მტრის მრავალრიხოვნება თავისას შვრებოდა. ჰერეთის მმართველი ხიმშია ჯარითა და აყრილი მოსახლეობით ტყეს შეეხიზნა, მათი სახლ-კარი და მეურნეობა კი მტერმა გაძარცვცა და გადაწვა. თემურ-ლენგის ბრძანებით ჭრიდნენ თუთისა და ნიგვზის ხეებს, კაფავდნენ ბაღ-ვენახებს, ბოსტნებს, ანგრევდნენ სალოცავებს სასახლეებს, ციხეებს, ერეკებოდნენ საქონელს. ამასობაში დიდთოვლობამ მოუსწრო ლაშქარს, ცხენების საკვები გამოელიათ და უკან გაბრუნდნენ. მომდევნო წლის გაზაფხულზე თემური კვლავ მოუბრუნდა საქართველოს. თემური უზარმაზარი ლაშქრით ბარდავის გზით საქართველოში შეიჭრა. გიორგი მეფეს ელჩის პირით და მორჩილება სულთან აჰმედ ჯალაირის შვილის თაჰერის გადაცემა მოსთხოვა. გიორგი მეფეს ორივე მოთხოვნაზე გამომწვევი პასუხი შეუთვლია. ხოლო თაჰერის, შესახებ უთქვამს: “არ არის ჩვენი ნათესავთ წესი, რომ შეხვეწილი კაცი ვისმე მივსცეთო”. სპარსული წყაროს მოწმობით, თემურ-ლენგის “მძვინვარების ალი უფრო აბრიალდა ურწმუნო გიორგის უგუნური გულადობის გამო”(ნიზამ ად-დინი). ამის შემდეგ თემურმა თავის ლაშქარს უბრძანა “საღვთო ომად მკლავი აღემართათ ბოროტსა და ცთომილ ხალხზე, მათი სადგომ-საცხოვრებელი გაენადგურებინათ, ხოლო ხეები და ყანები ძირიანად ამოეთხარათ მოსული ნაყოფითა და მოწეულ თავთავიანად” (ნიზამ ად-დინი). 1400 წელს ასეთი მოწოდებით შემოესია თემურის ლაშქარი საქართველოს. გიორგი მეფემ გოგჩის ტბის მიდამოებში გაუმართა ბრძოლა. ქარიან ამინდში გიორგის ისე განულაგებია ჯარი, რომ “აყრიდა მტუერსაა პირსა ლაშქარსა ლანგ-თემურისასა”. ქართველებმა დიდი ზიანი მიაყენეს მტერს, ურიცხვი “მოსრეს პირითა მახვილისათა”, მაგრამ მათ სიმრავლეს არაფერი აკლდებოდაო, - მოგვითხრობს “ახალი ქართლის ცხოვრების ავტორი”. საღამოჟამს, როდესაც მეომრები დაიღალნენ, თემური ახალ რაზმებს თავად წარუძღვა და იერიში მიიტანა დამაშვრალ ქართველებზე. ქართველებმა ვღარ გაუძლეს შემოტევას და უკუიქცეს. თემურის ლაშქარი ქვემო ქართლს მოედო, შემდეგ თბილისისკენ წამოვიდა. თემურმა აიღო თბილისი და ახლო მდებარე ციხეები, შემდეგ მუხრანის ველზე დაბანაკდა. აქედან ქსნის ხეობას. შიდა ქართლში მარბიელი რაზმები დაგზავნა. თემურმა ნამდვილი ნადირობა გამოაცხადა გიორგი მეფეზე. გიორგი მეფე გორში იყო. თემურის ლაშქარი გორშიც მივიდა და მიწასთან გაასწორა გორის ციხე. გიორგი მეფეს ძამის ციხეში მოუსწრია გამაგრება. თემური აქაც დაედევნა მეფეს და ძამის ციხეს ალყა შემოარტყა. შვიდდღიანი ალყის შემდეგ ციხე დაანგრიეს. ციხეში მყოფებმა გიორგის მეთაურობით ხმალდახმალ გააპეს ალყა და გაქცევა მოახერხეს. ამის შემდეგ გიორგი სავანეთის ციხეში გამაგრებულა. მტერი ფეხდაფეხ მისდევდა გიორგის. ამ ციხესაც იგივე ბედი ეწია. გიორგიმ ისევ გაარღვია ალყა და თანმხლები პირებითურთ დასავლეთ საქართველოში გადავიდა. ქართლში დარჩენილმა თემურის ლაშქარმა ააოხრა თეძმისა და არაგვის ხეობები, გზაზე დაანგრიეს ციხეები და გადაწვეს ეკლესიები. შემდეგ თემური სამხრეთისაკენ იხევს კოლას საძოვრებისაკენ, სადაც ბანაკად იდგა. აქედან ტაოში, ფანასკერტის მიდამოებში გაგზავნა სარდლები იქაური ქრისტიანი მოსახლეობის დასასჯელად. <p> თემურის ქართლიდან წასვლის შემდეგ გიორგი დასავლეთ საქართველოდან ბრუნდება და იწყებს სახელმწიფო საქმეების მოგვარებას. მისი ერთ-ერთი პირველი ღონისძიება იყო დვალეთში ლაშქრობა, რადგან დვალები ვირშელ ერისთავს იმ დროს აუჯანყდნენ, როცა მტერი ქართლში იყო შემოსული. თემურ-ლენგმა ამ დროს სომხეთში სივასის ციხე აიღო და არნახული სისასტიკით გაუსწორდა ციხის მცველებს, შემდეგ ეგვიპტისაკენ დაიძრა, იქიდან ბაღდადისაკენ. სწორედ ამ დროს ჯარი ორად გაჰყო და ერთი ნაწილი კვლავ საქართველოსკენ გამოგზავნა. გიორგი მეფემ ამჯერად მტერს მოციქულები შეაგება და ზავი შესთავაზა. საქართველოს ელჩობას კონსტანტინე ბატონიშვილი (კონსტანტინე I) ხელმძღვანელობდა. 1401 წლის სექტემბერში კონსტანტინე პირადად შეხვდა შამქორში დაბანაკებულ თემურ-ლენგს. ზავის პირობები შემდეგი იყო: 1. საქართველო კისრულობდა ყოველწლიურად ხარკის გადახდას; 2.გამოიყვანდა გარკვეული რაოდენობის ჯარს თემურის ომებში საბრძოლველად; 3.საქართველოს არ უნდა ჩაეკეტა გზები; 4. ქართველებს არ უნდა შეევიწროვებინათ მუსლიმები; 5.ქართველებს თავიანთი ქრისტიანული წესები მუსლიმთა ქვეყნებში არ უნდა შეესრულებინათ; 6. თემურ-ლენგს სამხედრო ძალა აღარ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს წინააღმდეგ; <p> მიუხედავად ზავის, მომდევნო წელს თემურ-ლენგმა 25 ათასიანი ჯარი შეუსია თორთუმის ციხეს, რომელშიც 200 “ურჩი” ქართველი ყოფილა გამაგრებული და უარს აცხადებდა ხარკის გადახდაზე. <p> 1402 წელს, შემოდგომის პირზე, ოსმალეთთან წარმატებული ომის შემდეგ თემური უკვე მერვედ შემოიჭრა საქართველოში. სპარსული წყაროები ამ ლაშქრობის მიზეზად ასახელებენ გიორგი მეფის მიერ ზავის პირობების შეუსრულებლობას. გიორგი მეფემ დამპყრობელს კვლავ თავისი ძმა კონსტანტინე შეაგება საჩუქრებით და ხელახლა დაზავება შესთავაზა. თემურმა არ შეისმინა გიორგის თხოვნა და ლაშქარი შეუსია ქვეყანას. ამ ლაშქრობის დროს აიღეს მიუვალი ბირთვისის ციხე. ამის შემდეგ თემურმა დასავლეთ საქართველოშიც ილაშქრა. ამ მხარეში დაახლოებით 700 სოფელი ააოხრეს თათრებმა. ხშირი ტყეები და ჭაობიანი ნიადაგი აბრკოლებდა ჯარის გადაადგილებას. ზამთარი ახლოვდებოდა და გზების შეკვრის საშიშროება ექმნებოდა უზარმაზარ ჯარს. თემურის სარდლობა გრძნობდა გახანგრძლივებული ლაშქრობის უაზრობას და ურჩევდნენ თავიანთ მბრძანებელს დაზავებოდა გიორგი მეფეს. ამჯერად თემური იძულებული გახდა თვითონ ეთხოვა ზავი. ადრე მიღებულ საზავო დადგენილებებს შეემატა პუნქტი, რომელშიც თემური ცნობდა საქართველოს, როგორც ქრისტიანულ სახელმწიფოს. <p> 1405 წელს თემურ-ლენგი გარდაიცვალა. მის მემკვიდრეებს შორის ცხარე ბრძოლა გაჩაღდა ძალაუფლებისათვის. ჰულაგუნიანთა ირანის მემკვიდრეობაზე ერთმანეთს ეცილებოდნენ თემურის შვილიშვილები. კავკასიის ხალხებმა ამ ვითარებით ისარგებლეს და იწყეს ბრძოლა თემურიდთაგან განთავისუფლებიათვის. <p> იმერეთიდან დაბრუნებული გიორგი მეფე დანგრეული ქვეყნის მოწესრიგებას შეუდგა. ჯერ ქვეყნიდან გარეკა თათრები, შემდეგ შეტევაზე გადავიდა და მოსაზღვრე მხარეებიდანაც დაიწყო მათი განდევნა. ამას მოწმობს 1405 წელს გიორგის წარმატებული ლაშქრობები ნახჩევანსა და განჯაში. არსებობს ცნობა, რომ გიორგის თათრები შეუვიწროებია ანისსა და არზრუმში, და თავრიზამდეც ჩასულა. თემურის შვილიშვილმა ომარმა, ირანის მმართველმა, ჯარი შეკრიბა და კავკასიაში, ალატაღში, დაბანაკდა. გიორგი მოულოდნელად დაესხაAთავს და თავრიზისაკენ გადარეკა მტერი. ამასობაში თემურის მემკვიდრეებს კავკასიაში ბატონობაზე შავბატკნიანი თურქმანები ეცილებიან. საქართველო ახალი საფრთხის წინაშე დადგა. <p> გიორგი მეფე გარდაიცვალა 1407 წელს, ვახუშტის ცნობით, იგი დაიღუპა ნახიდურთან შემოსეულ თურქმანებთან ბრძოლაში, თუმცა წყაროთა შეჯერება ჰბადებს ეჭვს, რომ იგი ბუნებრივი სიკვდილით გარდაიცვალა (თავაძე). <p> <p> მოამზადა მზია სურგულაძემ https://jari.ucoz.com/news/giorgi_vii_mepe_vints_temur_lengis_ts'inaaghmdeg_ibrdzoda/2011-03-07-2635 სტატიები jari https://jari.ucoz.com/news/giorgi_vii_mepe_vints_temur_lengis_ts'inaaghmdeg_ibrdzoda/2011-03-07-2635 Mon, 07 Mar 2011 17:39:06 GMT <img src="http://historywarsweapons.com/wp-content/uploads/image/RomanLegion1.jpg" border="0" alt=""> <p> მინდა შემოგთავაზოთ ჩემი სტატია რომის იმპერიის მთავარ საბრძოლო ერთეულზე, ლეგიონზე: <p> რომაული არმიის სტრუქტურა საუკუნეთა მანძილზე იცვლებოდა. მსოფლიო ისტორიის მანძილზე ეს იყო ერთ-ერთი საუკეთესო სამხედრო სტრუქტურა. აქ მკაცრი დისციპლინა და წესრიგი სუფევდა. თითოეულ საჯარისო ერთეულს თავის დანიშნულება გააჩნდა და ბრძოლაში ადგილს გეგმის მიხედვით იკავებდა. რომაული არმია ლეგიონებად იყოფოდა. ეს სამხედრო დანაყოფი ყველაზე სრულყოფილი და კარგად ჩამოყალიბებული იყო და განსაზღვრული რაოდენობის და სხვადასხვა სახეობის ჯარებს აერთიანებდა. <p> რესპუბლიკის საწყის პერიოდში არმიას მარტივი სტრუქტურა ჰქონდა. ჯარისკაცები ცენტურიებად იყვნენ დაყოფილნი. ყოველ ცენტურიაში დაახლოებით 80-100 მეომარი შედიოდა. მოგვიანებით, როცა არმია გაიზარდა, ჯარისკაცები გაცილებით უფრო დიდ სამხედრო ერთეულებად, კოჰორტებად და ლეგიონებად დაიყო. კოჰორტაში 450-500 კაცი შედიოდა, ხოლო ლეგიონში 4500-6000(ერთ ლეგიონში 10 კოჰორტა იყო). ამას გარდა კოჰორტები და ლეგიონები იყოფოდნენ 120 კაციან შენაერთებად, მანიპულებად. <p> ლეგიონის პროფესიონალურ სამხედრო ძალად ჩამოყალიბება ცნობილ სარდალს, გაიუს მარიუსს მიეწერება. მან მთლიანად გარდაქმნა ჯარი და პროფესიულ მებრძოლ ძალად აქცია. მარიუსმა რომის ყველა მოქალაქეს მისცა არმიაში ჩაწერის უფლება. სახელმწიფო კი მათ შეიარაღებასა და მომზადებაზე ზრუნავდა. ყველას ერთნაირ იარაღს აძლევდნენ და ერთნაირად წვრთნიდნენ. მარიუსის რეფორმის შემდეგ ჯარისკაცებს ჯამაგირიც ეძლეოდათ, რაც დამატებით სტიმულს აძლევდა მეომრებს... <img src="http://historywarsweapons.com/wp-content/uploads/image/RomanLegion1.jpg" border="0" alt=""> <p> მინდა შემოგთავაზოთ ჩემი სტატია რომის იმპერიის მთავარ საბრძოლო ერთეულზე, ლეგიონზე: <p> რომაული არმიის სტრუქტურა საუკუნეთა მანძილზე იცვლებოდა. მსოფლიო ისტორიის მანძილზე ეს იყო ერთ-ერთი საუკეთესო სამხედრო სტრუქტურა. აქ მკაცრი დისციპლინა და წესრიგი სუფევდა. თითოეულ საჯარისო ერთეულს თავის დანიშნულება გააჩნდა და ბრძოლაში ადგილს გეგმის მიხედვით იკავებდა. რომაული არმია ლეგიონებად იყოფოდა. ეს სამხედრო დანაყოფი ყველაზე სრულყოფილი და კარგად ჩამოყალიბებული იყო და განსაზღვრული რაოდენობის და სხვადასხვა სახეობის ჯარებს აერთიანებდა. <p> რესპუბლიკის საწყის პერიოდში არმიას მარტივი სტრუქტურა ჰქონდა. ჯარისკაცები ცენტურიებად იყვნენ დაყოფილნი. ყოველ ცენტურიაში დაახლოებით 80-100 მეომარი შედიოდა. მოგვიანებით, როცა არმია გაიზარდა, ჯარისკაცები გაცილებით უფრო დიდ სამხედრო ერთეულებად, კოჰორტებად და ლეგიონებად დაიყო. კოჰორტაში 450-500 კაცი შედიოდა, ხოლო ლეგიონში 4500-6000(ერთ ლეგიონში 10 კოჰორტა იყო). ამას გარდა კოჰორტები და ლეგიონები იყოფოდნენ 120 კაციან შენაერთებად, მანიპულებად. <p> ლეგიონის პროფესიონალურ სამხედრო ძალად ჩამოყალიბება ცნობილ სარდალს, გაიუს მარიუსს მიეწერება. მან მთლიანად გარდაქმნა ჯარი და პროფესიულ მებრძოლ ძალად აქცია. მარიუსმა რომის ყველა მოქალაქეს მისცა არმიაში ჩაწერის უფლება. სახელმწიფო კი მათ შეიარაღებასა და მომზადებაზე ზრუნავდა. ყველას ერთნაირ იარაღს აძლევდნენ და ერთნაირად წვრთნიდნენ. მარიუსის რეფორმის შემდეგ ჯარისკაცებს ჯამაგირიც ეძლეოდათ, რაც დამატებით სტიმულს აძლევდა მეომრებს. <p> იმპერიის ეპოქაში უკვე მასიურად დაიწყეს ლეგიონებში დაპყრობილი ტერიტორიიდან მეომრების ჩარიცხვა, ამიტომ არმია თითქმის უწყვეტად ივსებოდა. უცხოელმა დაქირავებულმა მეომრებმა ხშირად ბრძოლის ისეთი ხერხები იცოდნენ, რაც არმიას გამოადგებოდა. მაგალითად, შუა აღმოსავლელი ჯარისკაცები მშვენიერი მოისარები იყვნენ, სხვანი კავალერიაში იბრძოდნენ. ახ.წ II საუკუნისთვის არმიაში დაქირავებული უფრო მეტი იყო, ვიდრე ლეგიონერი. სამსახურიდან გადადგომის შემდეგ დაქირავებულებს ერთგულებისა და რომისათვის ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცისთვის რომის მოქალაქეობას აძლევდნენ. <p> <img src="http://www.merit-intl.com/month/11-5-07/ign/AR-051.jpg" border="0" alt=""> <p> ლეგიონში ბევრი სხვადასხვა წოდების ჯარისკაცი იყო. ლეგიონის ჯარისკაცთა სტრუქტურა ასეთი გახლდათ: <br /> ლეგატი – გამოცდილი მეთაური, ლეგიონის მეთაური <br /> ტრიბუნი – ლეგატის დამხმარე ოფიცერი, ყოველ ლეგიონში ექვი ტრიბუნი იყო <br /> პრეფექტუს კასტრორუმი – უფროსი ოფიცერი, რომელსაც ლეგიონის წვრთნა და ორგანიზება ევალებოდა <br /> პრიმუს პილუსი – ლეგიონის უფროსი ცენტურიონი <br /> ცენტურიონი – ცენტურიის მეთაური <br /> აკვილიფერი – მედროშე, რომელსაც ლეგიონის ოქროს არწივი ეჭირა <br /> სიგნიფერი – მედროშე, რომელსაც ცენტურიის ალამი ეკავა <br /> კორნიცენე – მებუკე, რომელიც ბრძოლის დროს სიგნალს იძლეოდა <br /> კავალერისტი – ცხენოსანი ჯარისკაცი <br /> ლეგიონერი – ფეხოსანი ჯარისკაცი. მხოლოდ რომის მოქალაქეს შეეძლო ლეგიონერობა <br /> დაქირავებული ჯარისკაცი – არმიაში მებრძოლი არამოქალაქე. ყოველ ლეგიონს დაქირავებულ ჯარისკაცთა ჯგუფები ყავდა. <p> ლეგიონში განსაზღვრული რაოდენობის ქვეითი და ცხენოსანი მებრძოლი იყო. კავალერიას რომაელები უფრო ნაკლებ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ, ვიდრე ქვეით ჯარს და სწორედ ფეხოსანთა კარგად ორგანიზებულ და გაწვრთნილ რაზმებს ეყრდნობოდნენ ბრძოლაში. <p> რომაელ ლეგიონერებს ბრძოლაში თავისებური ტაქტიკა ჰქონდათ. ისინი აღჭურვილები იყვნენ “პილუმებით”(ხელშუბი), “გლადიუსით”(ხმალი) და დიდი ფარით. როდესაც მტერი მათ მწყობრს მიუახლოვდებოდა, ლეგიონერები ხელშუბებს ტყორცნიდნენ, შემდეგ კი ფარების კედელს ქმნიდნენ და გლადიუსებით ხელში ელოდნენ მოწინააღმდეგის შემოტევას ან თავად გადადიოდნენ შეტევაზე. მტრის ისრებისა და შუბებისაგან თავდასაცავად ლეგიონერები იყენებდნენ წყობა “ტესტუდოს” ანუ კუს. მეომრები შემჭიდროვდებოდნენ და ფარებისაგან ერთიან შესაფარს ქმნიდნენ. რესპუბლიკის პერიოდში ლეგიონი სამ ხაზად იდგა. პირველ საბრძოლო ხაზს მსუბუქად აღჭურვილი ახალგაზრდა ლეგიონერები – ჰასტატები ქმნიდნენ, მეორე ხაზს საშუალო ასაკის მძიმე ლეგიონერები – პრინციპები იკავებდნენ, ხოლო მესამე ხაზზე ვეტერანი ლეგიონერები – ტრიარები იდგნენ. <p> რომაელი ლეგიონერები გაწვრთნილები იყვნენ არამარტო ბრძოლისთვის, არამედ თავდაცვითი ნაგებობების უსწრაფესად აგებისთვისაც. ყოველი დაბანაკებისას ისინი “კასტრას”ანუ გამაგრებულ ბანაკს აგებდნენ. აღმართავდნენ მიწაყრილს, ხოლო მიწაყრილზე წამახული სარების მესერს აგებდნენ. მტერს ძალიან უჭირდა რომაულ კასტრასთან გამკლავება, რომელსაც ლეგიონერები ოსტატურად იცავდნენ. <p> ომის დროს ლეგიონები ხშირად საათობით უცვლელი ტემპით მიდიოდნენ და დღეში 30 კმ-მდე მანძილს ფარავდნენ, რათა ბრძოლის ველამდე მიეღწიათ. როცა მიწა ისეთი ჭაობიანი ან მთაგორიანი იყო, რომ საზიდრებს ვერ გამოიყენებდნენ, მთელი აღჭურვილობა ზურგით მიჰქონდათ. თუ მდინარეზე გადასასვლელი არ არსებობდა, მორებისგან სახელდახელო ხიდს აგებდნენ. <p> ახ.წ II საუკუნეში რომაელები მიხვდნენ, რომ ამხელა ტერიტორიების მართვას ვეღარ მოახერხებდნენ, ამიტომ უმეტესი ლეგიონები მუდმივ სასაზღვრო ციხე-სიმაგრეებში საზღვრის დამცველებად გაამწესეს. რომაული ციხე-სიმაგრის ცხოვრება მკაცრად იყო ორგანიზებული. დილით საყვირის ხმა ჯარისკაცებს აღვიძებდა და სასაუზმოდ უხმობდა. ლეგიონერებს ყოველდღე ახალ-ახალ პაროლს უწესებდნენ, რათა ციხე-სიმაგრეში ჯაშუში არ შეპარულიყო. <p> მთელი ლეგიონი ყოველდღე ქანცის გაწყვეტამდე ვარჯიშობდა: დარბოდნენ, ცურავდნენ, ხელშუბს ტყორცნიდნენ და ფარიკაობდნენ, ხშირად სამხედრო თამაშებსაც მართავდნენ, რათა ომისთვის მომზადებულიყვნენ. დისციპლინა უმკაცრესი იყო: თუ ჯარისკაცი ბრძანებას არ დაემორჩილებოდა, სცემდნენ, ხოლო თუ მთელი ლეგიონი დააპირებდა აჯანყებას, ყოველ მეათეს სიკვდილით სჯიდნენ. <p> რომაელი ლეგიონერის ცხოვრება ბევრ სიკეთესაც გულისხმობდა – კარგ ხელფასს აძლევდნენ, ნადავლს უნარჩუნებდნენ და იმაზე უკეთეს სამედიცინო მომსახურებას უწევდნენ, ვიდრე ჩვეულებრივ მოქალაქეებს. სამსახურიდან გადამდგარ ჯარისკაცებს ბლომად ფულს ან მიწის ნაკვეთს გადასცემდნენ. გარდა ამისა, ჯარისკაცს შეეძლო საკრძალავ კლუბში გაერთიანებულიყო, რაც იაფად რიგიანი დაკრძალვის გარანტიას ნიშნავდა. <p> მაგრამ საფრთხეც ბევრი იყო. ჯარისკაცებს მუდამ სიკვდილი ან დასახიჩრება ემუქრებოდათ. გარდა ამისა გაჭიანურებული მშვიდობიანობაც ბეზრდებოდათ. ჯარში სამსახური 25 წელიწადი გრძელდებოდა. <p> ლეგიონერები არამარტო გამოცდილი მეომრები, არამედ კარგი მშენებლებიც იყვნენ. მშვიდობიანობის დროს ჯარისკაცები ადგილობრივ მოქალაქეებს არხების, ხიდებისა და შენობების აგებაში ეხმარებოდნენ, ამას გარდა მთელ იმპერიაში გაჰყავდათ გზები. <p> რომაული გზა, რაც შეიძლება, სწორი უნდა ყოფილიყო, რათა ლეგიონი მაქსიმალურად სწრაფად მისულიყო გასაჭირში ჩავარდნილ რეგიონში. ევროპაში დღესაც ბევრი გზა რომაელთა მიერ გაყვანილ მარშრუტებს მიჰყვება. <p> ნიკა ხოფერია <p> <img src="http://www.historyonthenet.com/Romans/images/uniform.jpg" border="0" alt=""> https://jari.ucoz.com/news/romauli_legioni/2011-03-06-2634 სხვა jari https://jari.ucoz.com/news/romauli_legioni/2011-03-06-2634 Sun, 06 Mar 2011 16:04:31 GMT